سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCO)

PCO یا سندروم تخمدان پلی کیستیک وضعیتی است که زنان را با مشکلات متفاوتی روبرو خواهد کرد. قاعدگی نامنظم ، چاقی و افزایش رشد موهای زائد از مواردی است که شخص را دچار مشکلات فراوانی خواهد کرد. در این مقاله بیماری PCO را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

زمانی که در چرخه تولید مثل اختلالاتی مشاهد شود نشانه ای از وجود سندروم تخمدان پلی کیستیک بوده . حالت طبیعی این مورد بدین شکل است که در هر ماه تخمک گذاری با آزاد شدن یک تخمک از تخمدان تکمیل میشود. این کیست ها فولیکولهایی هستند و پر شده اند از تخمکهای نابالغ که درون کیسه های مایع قرار دارند. نام این وضعیت از روی شکل ظاهری تخمدانها، در خانم هایی که دچار این اختلال هستند گرفته شده است.

از اختلالات شایع برای PCO ، بهم ریختن هورمون ها در سنین باروری میباشد که این موضوع در ایالات متحده تا ۱۰ درصد افراد را گرفتار خود کرده است. PCO باعث افزایش در هورمون های مردانه میشود در این صورت تخمدانها کیست پیدا خواهند کرد و امکان آزاد نشدن تخمک وجود خواهد داشت و قاعدگی را دچار اختلال خواهد کرد . اگر این موضوع به موقع تشخیص داده شود خطر عوارضی بیماری های قلبی و دیابت را کاهش خواهد داد .


علائم PCO یا سندروم تخمدان پلی کیستیک

به طور کل برای شناسایی PCO نشانه های متفاوتی وجود دارد . زنانی که دچار این بیماری میباشند ممکن است چندین علائم را به شدت های متفاوت مشاهده کنند. در این میان کمیته ای از انستیتو ملی سلامت آمریکا جهت تشخیص این اختلال ها سه معیار کلی را مشخص کرده است که به شرح زیر میباشد:

  • فقدان قاعدگی و نامنظم بودن قاعدگی: مفهوم بهم خوردن نظم قاعدگی بدین معنا میباشد که شخص دارای چرخه های قاعدگی میباشد. این از شایع ترین علائم PCO  یا سندروم تخمدان پلی کیستیک میباشد. این اتفاق در زمان بلوغ و شروع قاعدگی ممکن است اتفاق بیفتد.
  • افزایش هورمون مردانه: افزایش هورمون های مردانه منجر به علائم فیزیکی مانند: رشد موهای بلند و ضخیم در سینه و صورت ، پشت بدن ، زیر شکم ،بالای بازوها و یا بالای پاها میشود و جوش های صورت به شکل مردانه خواهد شد. نکته مهم این است که در همه ی زنان PCO  نشانه از افزایش هورمون های مردانه نبوده است. برای تشخیص این موضوع آزمایش های متفاوتی وجود دارد که میزان هورمون های مردانه را مشخص میکند.
  • هیپوتیروئیدی: هیپوتیروئیدی میتواند باعث قطع شدن قاعدگی شود.در بدن زنانی که هورمون تیروئید به مقدار کمی ترشح میکند هم ممکن است باعث ایجاد علائم شود. علت دیگری که میتواند اختلال ایجاد نماید افزایش پرولاکتین است که در آن غده هیپوفیز باعث افزایش ترشح پرولاکتین میشود. این هورمون غدد شیری و تولید شیر را تحریک  و باعث مهار شدن تخمک گذاری میشود.

یکی دیگر از موارد افزایش هورمون مردانه ، وجود تومور در غدد فوق کلیوی میباشد.این غده نزدیک کلیه است که باعث افزایش ترشح هورمونهای مردانه و هورمونی با نام  کورتیزون خواهد شد.

 

سندرم تخمدان پلی کیستیک

سندرم تخمدان پلی کیستیک

 

تشخیص PCO یا سندروم تخمدان پلی کیستیک

مواردی که در سونوگرافی توسط پزشک مشاهده میشود ، میتواند نشانه از سندروم تخمدان پلی کیستیک باشد . نکته مهم این است که شاید زنی دارای تخمدانهای پلی کیستیک باشد ولی دچار سندرم تخمدان پر کیست نباشد و بلعکس این موضوع هم وجود دارد که زنی با سندرم تخمدان پر کیست امکان داشتن تخمدانهایی با ظاهر طبیعی خواهد داشت.

تجمع چربی در بدن هم میتواند نشانه از وجود  PCO یا سندروم تخمدان پلی کیستیک باشد. بر این اساس زنان مبتلا به سندرم تخمدان پر کیست وزن بالایی دارند و چاق هستند. مطالعات پزشکی نشان داده است در زنانی که تجمع چربی در قسمت میانی بدن وجود دارد ، هورمون های مردانه ، چربی و سطح قند بالاتری نسبت به زنانی دارند که این تجمع چربی ها در تمامی اندام پخش میباشد.

 

خطر های احتمالی PCO یا سندروم تخمدان پلی کیستیک

  • احتمال نازایی
  • پوست بنفش تیره در ناحیه گردن ، داخل ران ،گودی بازو، زیر پستانها و نواحی تناسلی که در اصطلاح پزشکی “کانتوزیس نیگریکانس” خوانده میشود.
  • وجود درد مزمن در لگن

 

 

درمان PCO یا سندروم تخمدان پلی کیستیک

 

در درمان سندروم تخمدان پلی کیستیک ویژگی اصلی توانگری هر زن میباشد مانند: نازایی،چاقی،جوش و یا پرمویی . از مهمترین جنبه های درمان PCO  کنترل خطر های قلبی و عروقی که شامل: دیابت و فشارخون بالا ، کلسترول بالا و چاقی میباشد. به احتمال زیاد در زمان درمان پزشک از شما میخواد به شکل منظم به او مراجعه کرده تا معاینه های مد نظر خود را انجام دهد و برای گرفتن تصمیمات درمانی فشار خون و سطوح قند خون ناشتا را به شکل پیوسته اندازه گیری نماید. کاهش دادن وزن میتواند هورمون های مردانه و میزان انسولین را به مقدار قابل توجه کم نماید. در این میان ممکن است مشکلاتی داشته باشید و نسبت به خانم های دیگر در امر کم کردن وزن دچار مشکل شوید برای از بین بردن این موانع بهتر است به یک متخصص تغذیه مراجعه کرده و برای کاهش وزن یک برنامه غذایی مناسب دریافت نماید.

 

در صورتی که قصد باردار شدن را ندارید ، پزشک جهت کنترل و کمک به خطرات احتمالی PCO داروهایی برای تنظیم کردن چرخه ی قاعدگی شما در نظر خواهد گرفت. این داروها شامل قرص های کم هورمون جلوگیری از بارداری  میباشد که حاوی پروژسترون و استروژن است . این داروها هورمون های مردانه را کاهش می دهد و از تولید دائمی استروژن در بدن جلوگیری خواهد کرد به علاوه خطر سرطان لایه داخلی رحم را کاهش می دهد و باعث طبیعی شدن خونریزی غیرطبیعی خواهد شد.
داروی دیگری که جایگزین این درمان میباشد دریافت پروژسترون است که مدت آن ۱۰ تا ۱۴ روز در ماه است. داروی نامبرده سطوح هورمون های مردانه را کاهش و بهبود نمی بخشد اما چرخه ی قاعدگی را منظم و از سرطان لایه داخلی رحم جلوگیری خواهد کرد.
استفاده از متفورمین هم جهت درمان PCO توصیه خواهد شد. این دارو از تولید و آزادسازی قند از کبد جلوگیری کرده. این دارو برای درمان دیابت نوع دوم مورد استفاده قرار میگیرد و به شکل خوراکی میباشد. علاوه بر این داروی متفورمین  در زنانی که دچار PCO یا سندروم تخمدان پلی کیستیک هستند ، سطح هورمون های مردانه را کاهش داده و باعث بهبود در تخمک گذاری میشود.

 

برای در یافت اطلاعات تکمیلی در این خصوص با دکتر بهناز عطار شاکری در ارتباط باشید .

با تشکر مدیریت سایت دکتر شاکری متخصص ناباروری – زنان و زایمان

درباره دکتر عطار شاکری ، متخصص زنان ، زایمان و نازایی

دکتر بهناز عطار شاکری فارغ التحصیل سال ۷۶ از دانشگاه تهران _ دوره تخصصی جراحی زنان و زایمان از دانشگاه تهران _ دارای رتبه دوم بورد تخصصی کشوری (سال ۸۱) _ دوره فلوشیپ فوق تخصصی نازایی - لاپاروسکوپی، هیستروسکوپی IVF از دانشگاه تهران (سال ۸۳-۸۴) _ دارای سابقه کار از سال ۸۵ در مطب ملاصدرا و بیمارستان پیامبران از سال ۸۲ و از سال ۸۸ در بیمارستان دی به صورت پزشک مهمان می باشد.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

  • یک + سیزده =